ديگر دروازهء كلواذى بالف مقصوره در آخر عبارت بوده از يكى از دروازهاى مشهور بغداد در قسمت شرقى دجله و واقع بوده در منتهى اليه غربى ضلع جنوبى ديوار بغداد آنجا كه ديوار مزبور بدجله متّصل ميشده ولى دروازهء كلواذى بمسافت قليلى در مشرق دجله بوده است ، و اكنون نيز در ايّام ما اين دروازه باقى و معروف است بباب الشّرقى و در عموم نقشه‌هاى جديد بغداد بعد از جنگ عمومى موقع آن مرسوم است ، ولى عجب است كه اين دروازه كه بكلّى در جنوب بغداد واقع و در نقشه‌هاى انگليسى نيز همه جا از آن به « دروازهء جنوبى » « 1 » تعبير شده است در نزد خود اهالى به « باب الشّرقى » مشهور است ، و اصل كلواذى كه اسم قديم اين دروازه از آن مأخوذ است نام يكى از نواحى مشهور اطراف بغداد بوده در طرف جنوب مايل بشرق آن شهر و موضعى باصفا و جاى نزهت و تفرّج اهل ذوق بوده و نام آن در اشعار شعراى عيّاش از قبيل ابو نواس و غيره بسيار آمده و چون دروازهء مذكور در محاذات آن ناحيه واقع بوده لهذا بدان اسم معروف شده است « 2 » ، ( 95 ) ص 291 س 6 ، ابن درنوس ( متن : ابن دربوس ) ، در حواشى ذيل صفحات گفتيم كه بظنّ غالب صواب در املاى اين كلمه بطبق الفخرى و حوادث الجامعه و بعضى نسخ جامع التّواريخ ابن درنوس است با نون بجاى باء موحّده ولى چون در جميع نسخ متن اين كلمه ابن دربوس با باء موحّده مسطور بود لهذا ما نيز متن را همچنان بدون تصرّف به حال خود باقى گذارديم « 3 » ،

--> ( 1 ) South Gate . ( 2 ) رجوع شود بمعجم البلدان و مراصد الاطّلاع هردو در عنوان « كلواذى » ، و مختصر الدّول ص 475 ، و الفخرى ص 454 ، و جامع التّواريخ طبع كاترمر ص 282 ، 298 ، 304 ، و بكتاب « بغداد در عهد خلافت بنى عبّاس » از لسترنج ص 293 - 295 ، 341 - 342 ، و نقشهء 7 و 8 از همانكتاب و نقشه‌هاى جديد بغداد ، ( 3 ) ساير اختلاف قراءات اين كلمه را در ص 286 ح 7 و ص 291 ح 8 بيان كرده‌ايم و اينجا بيش بتكرار آن نمىپردازيم ،